ابن أبي الدنيا ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
14
مقتل الإمام أمير المؤمنين على بن أبى طالب ( ع ) ( فارسي )
شمردهاند و گروهى از مؤلفان بزرگ ضمن شرح حال او به اين موضوع تصريح كردهاند . « 1 » با وجود اين انتساب به سبب پرهيزكارى و پارسايى و زندگى منزه چنان مورد توجه قرار گرفت كه به آموزگارى تنى چند از خليفهزادگان برگزيده شد به ويژه آموزش و تربيت معتضد و مكتفى را كه هر دو به خلافت رسيدند عهدهدار بود ، « 2 » اين پيوستگى به دربار خليفگان او را از نظرها نينداخت زيرا پايبندي او به پرهيزگارى و پارسايى زبان زد همگان بود و كتابهايش كه بيشتر در مواعظ تأليف شده بود به او حيثيت اجتماعى استوارى بخشيده بود ، و از احترام فراوان برخوردار بود . از برخى عناوين كتابهاى او چنين استنباط مىشود كه از لحاظ مباحث كلامى به معتزله اعتقادى نداشته است و براى نمونه مىتوان كتاب عقوبة الانبياء او را نام برد ، وانگهى پيوستگى او به محمد بن سعد بن منيع و كسان ديگرى مانند او مىتواند مؤيد اين نكته باشد . مؤلفان شيعه در كتابهاى خود ابن ابى الدنيا را بدون آنكه مذهب او را مشخص كنند عامى « از اهل سنت » معرفى كردهاند ، تا آنجا كه اين بنده ديدهام نخستين كس شيخ طوسى است كه در صفحه 194 الفهرست خويش او را
--> ( 1 ) . ص 236 الفهرست ، ابن نديم چاپ مرحوم تجدد - ص 72 ج 1 دائرة المعارف الاسلاميه ، مصر 1933 ميلادى ، ص 89 ج 10 تاريخ بغداد ، خطيب ، مكتبة السلفيه مدينه بىتاريخ ، ص 86 ج 3 النجوم الزاهرة ، ابن تغرى بردى مصر دار الكتب . ( 2 ) . معتضد به سال 279 و پسرش مكتفى به سال 289 به خلافت رسيدند ، به صص 376 / 368 تاريخ الخلفا ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد 1389 ق مصر مراجعه شود .